ประเภทของบอร์ดเกมมีอะไรบ้าง? มือใหม่ต้องรู้ แต่ละแบบต่างกันยังไง

เพิ่งเริ่มเข้าวงการบอร์ดเกมแล้วรู้สึกงงกับเกมหลากหลายรูปแบบใช่ไหม บทความนี้จะพามารู้จักประเภทของบอร์ดเกมว่ามีอะไรบ้าง แต่ละแบบต่างกันยังไง พร้อมวิธีเลือกเกมให้เหมาะกับตัวเอง อ่านจบแล้วเลือกเกมแรกของคุณได้ทันที

ประเด็นสำคัญ

  • ประเภทของบอร์ดเกมแบ่งตามรูปแบบการเล่นได้ 5 กลุ่มหลัก คือ เกมครอบครัว เกมวางแผน ปาร์ตี้เกม เกมร่วมมือ และเกมนามธรรม
  • เกมครอบครัวและปาร์ตี้เกมมีกติกาง่าย อธิบายเข้าใจใน 5–10 นาที เหมาะกับมือใหม่ที่สุด
  • เกมวางแผนใช้เวลาเล่น 60–120 นาทีขึ้นไป เน้นการคิดวิเคราะห์มากกว่าดวง
  • เกมร่วมมือให้ผู้เล่นชนะหรือแพ้พร้อมกัน ไม่ต้องแข่งขันกันเอง
  • เลือกเกมจากจำนวนผู้เล่น เวลาที่มี และความชอบของกลุ่ม จะได้เกมที่ใช่ตั้งแต่กล่องแรก

ประเภทของบอร์ดเกมมีอะไรบ้าง แบ่งตามรูปแบบการเล่น

ตามนิยามของวิกิพีเดีย เกมกระดานหรือบอร์ดเกมคือเกมที่ใช้ชิ้นส่วนหรือตัวหมากวางบนพื้นที่เล่นที่เรียกว่า “กระดาน” ซึ่งอาจใช้กลยุทธ์หรือโชคเป็นส่วนประกอบ การแบ่งประเภทของบอร์ดเกมทำได้หลายเกณฑ์ แต่วิธีที่เห็นภาพง่ายที่สุดสำหรับมือใหม่คือแบ่งตามรูปแบบการเล่นออกเป็น 5 กลุ่มหลักดังนี้

เกมครอบครัว (Family Game)

เกมครอบครัวคือเกมที่มีกติกาไม่ซับซ้อน อธิบายให้คนที่ไม่เคยเล่นเข้าใจได้ภายใน 5–10 นาที และเล่นจบได้ภายใน 15–60 นาที จุดเด่นคือทุกวัยเล่นด้วยกันได้ เด็กเล่นได้ผู้ใหญ่ก็สนุก จึงเป็นกลุ่มที่ทำให้บอร์ดเกมสมัยใหม่แพร่หลายในวงกว้าง

ตัวอย่างที่คนไทยคุ้นเคยได้แก่ เกมเศรษฐีและบันไดงู ใครอยากรู้รายละเอียดเชิงลึกสามารถอ่านรีวิวบอร์ดเกมเกมเศรษฐีเพิ่มเติมได้

เกมวางแผน (Strategy Game)

เกมวางแผนคือเกมที่ผู้เล่นต้องใช้ทักษะการคิดวิเคราะห์และวางแผนล่วงหน้า มากกว่าการพึ่งดวง ระยะเวลาเล่นโดยทั่วไปอยู่ที่ 60–120 นาที บางเกมอาจยาวหลายชั่วโมง เหมาะกับผู้ที่ต้องการความท้าทายมากกว่าเกมครอบครัว

ตัวอย่างยอดนิยม เช่น Catan เกมแข่งตั้งถิ่นฐานและแลกเปลี่ยนทรัพยากร ซึ่งเราเคยเขียนรีวิวบอร์ดเกมคาทาน (Catan)ไว้ให้ศึกษาก่อนตัดสินใจซื้อ

ปาร์ตี้เกม (Party Game)

ปาร์ตี้เกมถูกออกแบบมาให้เล่นเป็นหมู่คณะ โดยทั่วไปรองรับตั้งแต่ 8–20 คนขึ้นไป กติกาต้องอธิบายให้ทุกคนเข้าใจได้ภายใน 5–10 นาที ความสนุกอยู่ที่มนุษยสัมพันธ์ ปฏิภาณไหวพริบ และการแอบบลัฟหรือสังเกตสีหน้าเพื่อน มากกว่าการคำนวณ

ตัวอย่างที่เล่นกันแพร่หลายในไทย เช่น Werewolf เกมล่ามนุษย์หมาป่าที่ต้องจับผิดว่าใครโกหก อ่านรีวิวและวิธีเล่น Werewolfได้ในบทความแยกต่างหาก

เกมร่วมมือ (Cooperative Game)

เกมร่วมมือหรือที่นิยมเรียกว่า Co-Op คือเกมที่ผู้เล่นทุกคนอยู่ฝ่ายเดียวกัน ต้องช่วยกันฟันฝ่าเป้าหมายที่เกมกำหนด จะชนะพร้อมกันหรือแพ้พร้อมกันเท่านั้น เสน่ห์ของแนวนี้คือการได้ปรึกษาและแบ่งหน้าที่กันแทนการแข่งขัน ตัวอย่างที่รู้จักกันทั่วโลก เช่น Pandemic เกมที่ผู้เล่นร่วมกันหยุดการแพร่ระบาดของโรค

เกมนามธรรมและเกมคลาสสิก (Abstract & Classic Game)

เกมกลุ่มนี้ไม่มีธีมหรือเรื่องราวแต่งเติม กติกาบริสุทธิ์และผลแพ้ชนะขึ้นกับฝีมือล้วน ๆ หลายเกมเป็นเกมดั้งเดิมที่เล่นสืบต่อกันมาหลายพันปี เช่น หมากรุกสากล หมากล้อม และหมากฮอสของไทย ใครสนใจเกมล้ำสมัยอย่างหมากล้อมสามารถเริ่มจากวิธีเล่นหมากล้อม (โกะ) แบบเข้าใจง่ายของเราได้

แบ่งประเภทของบอร์ดเกมตามจำนวนผู้เล่นและช่องทางการเล่น

นอกจากรูปแบบการเล่นแล้ว อีกเกณฑ์ที่มือใหม่ควรรู้คือจำนวนผู้เล่นและช่องทางการเล่น เพราะสองปัจจัยนี้เป็นตัวตัดสินว่าเกมไหนเหมาะกับไลฟ์สไตล์ของคุณมากที่สุด

บอร์ดเกมเล่นคนเดียว (Solo Game)

หลายคนเข้าใจผิดว่าบอร์ดเกมต้องเล่นกับคนอื่นเสมอ แต่จริง ๆ มีเกมจำนวนมากที่ออกแบบโหมดเล่นคนเดียวไว้อย่างสมบูรณ์ ผู้เล่นจะแข่งกับระบบอัตโนมัติหรือเงื่อนไขของเกม หากสนใจแนวนี้ลองดูรวมบอร์ดเกมเล่นคนเดียวที่คัดมาแล้วว่าสนุกแม้ไม่มีเพื่อนร่วมโต๊ะ

บอร์ดเกมสำหรับสองคนจนถึงกลุ่มใหญ่

เกมส่วนใหญ่จะระบุจำนวนผู้เล่นที่เหมาะสมไว้ข้างกล่อง เช่น 2–4 คน เกมสำหรับสองคนมักเป็นการดวลกันโดยตรงอย่างหมากรุก ส่วนเกมกลุ่มใหญ่มักเป็นปาร์ตี้เกม การดูจำนวนผู้เล่นก่อนซื้อจึงช่วยให้ไม่ผิดหวังภายหลัง

บอร์ดเกมออนไลน์

ปัจจุบันบอร์ดเกมหลายกล่องถูกแปลงเป็นเวอร์ชันดิจิทัลให้เล่นผ่านเว็บเบราว์เซอร์หรือแอปพลิเคชัน เหมาะกับคนที่เพื่อนอยู่ต่างที่หรืออยากฝึกก่อนเล่นจริง แพลตฟอร์มยอดนิยมอย่าง Board Game Arena รวมเกมไว้หลายร้อยเกม อ่านรีวิว Board Game Arena แพลตฟอร์มบอร์ดเกมออนไลน์เพื่อดูวิธีเริ่มต้นใช้งาน

ประเภทของบอร์ดเกมแต่ละแบบต่างกันยังไง เปรียบเทียบชัด ๆ

เพื่อให้เห็นความแตกต่างของแต่ละประเภทแบบกระชับ ตารางด้านล่างนี้สรุปจุดเด่น ระยะเวลาเล่น และกลุ่มผู้เล่นที่เหมาะสมของแต่ละแบบไว้ให้เปรียบเทียบ

ตารางเปรียบเทียบประเภทของบอร์ดเกม

ประเภทจุดเด่นเวลาเล่นโดยประมาณเหมาะกับ
เกมครอบครัวกติกาง่าย ทุกวัยเล่นร่วมกันได้15–60 นาทีครอบครัว มือใหม่
เกมวางแผนใช้กลยุทธ์และการคิดล่วงหน้า ดวงน้อย60–120 นาทีขึ้นไปผู้ที่ชอบความท้าทาย
ปาร์ตี้เกมเล่นกลุ่มใหญ่ เน้นความสนุกและไหวพริบ15–45 นาทีงานสังสรรค์ กลุ่มเพื่อน
เกมร่วมมือทุกคนช่วยกันเอาชนะเกม45–90 นาทีสายทีมเวิร์ก
เกมนามธรรมไม่มีธีม วัดฝีมือล้วน ๆ10–60 นาทีผู้ที่ชอบการดวลตัวต่อตัว

จากตารางจะเห็นว่าไม่มีประเภทไหนดีที่สุดเสมอไป ทุกอย่างขึ้นอยู่กับจำนวนคน เวลาที่มี และรสนิยมของผู้เล่นแต่ละกลุ่ม

วิธีเลือกประเภทของบอร์ดเกมที่เหมาะกับมือใหม่

สำหรับมือใหม่ต้องรู้ว่าการเลือกเกมแรกไม่จำเป็นต้องเริ่มจากเกมที่ซับซ้อนที่สุด ลองพิจารณาจากปัจจัยเหล่านี้ก่อนตัดสินใจ

  • เล่นกับใคร: เล่นในครอบครัวให้เริ่มจากเกมครอบครัว ส่วนงานสังสรรค์ใหญ่ให้เลือกปาร์ตี้เกม
  • มีเวลาเท่าไร: มีเวลาน้อยกว่าหนึ่งชั่วโมงให้เลือกเกมครอบครัวหรือปาร์ตี้เกม
  • ชอบแข่งหรือชอบช่วย: ชอบวัดฝีมือให้เลือกเกมวางแผน ชอบทีมเวิร์กให้เลือกเกมร่วมมือ
  • งบประมาณ: เกมการ์ดและปาร์ตี้เกมมักราคาเข้าถึงง่ายกว่าเกมกล่องใหญ่

เมื่อได้เกมแรกที่ถูกใจแล้ว ค่อย ๆ ขยับไปลองประเภทอื่นทีละแบบ คุณจะค้นพบรสนิยมของตัวเองได้โดยไม่ต้องเสียเงินกับเกมที่ไม่เข้ากับกลุ่ม

สรุป

ประเภทของบอร์ดเกมแบ่งกว้าง ๆ ได้เป็นเกมครอบครัว เกมวางแผน ปาร์ตี้เกม เกมร่วมมือ และเกมนามธรรม ซึ่งแต่ละแบบต่างกันที่ความซับซ้อนของกติกา จำนวนผู้เล่น และระยะเวลาต่อเกม มือใหม่ควรเริ่มจากเกมที่กติกาง่ายและเหมาะกับจำนวนคนในกลุ่มก่อน แล้วค่อยลองเกมที่ท้าทายขึ้นเมื่อคุ้นชิน รับรองว่าโลกของบอร์ดเกมจะสนุกกว่าที่คิดแน่นอน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับประเภทของบอร์ดเกม

บอร์ดเกมมีกี่ประเภท?

ไม่มีตัวเลขตายตัว เพราะขึ้นอยู่กับเกณฑ์ที่ใช้แบ่ง แต่หากแบ่งตามรูปแบบการเล่นแบบที่ใช้กันทั่วไป จะได้ 5 กลุ่มหลักคือ เกมครอบครัว เกมวางแผน ปาร์ตี้เกม เกมร่วมมือ และเกมนามธรรม โดยหลายเกมอาจอยู่ได้มากกว่าหนึ่งประเภทพร้อมกัน

มือใหม่ควรเริ่มจากบอร์ดเกมประเภทไหน?

แนะนำให้เริ่มจากเกมครอบครัวหรือปาร์ตี้เกม เพราะกติกาเรียบง่าย อธิบายเข้าใจได้ใน 5–10 นาที และเล่นจบเร็ว เมื่อคุ้นชินกับการเล่นแล้วจึงค่อยยกระดับไปสู่เกมวางแผนที่ใช้เวลาและการคิดมากขึ้น

เกมการ์ดจัดเป็นบอร์ดเกมไหม?

ในวงกว้าง เกมการ์ดถูกนับรวมอยู่ในกลุ่มเกมโต๊ะ (Tabletop Game) เช่นเดียวกับบอร์ดเกม แต่ตามนิยามเชิงแคบ บอร์ดเกมคือเกมที่ใช้กระดานหรือพื้นที่เล่นเป็นหลัก ขณะที่เกมการ์ดใช้ไพ่เป็นอุปกรณ์หลัก ทั้งสองแบบจึงมักถูกพูดถึงร่วมกันในร้านบอร์ดเกมทั่วไป